Başlamak kolay, sürdürmek zor
Alışkanlık kitaplarının çoğu başlangıca odaklanır: küçük başla, çapaya bağla, ortamı düzenle. Ama üçüncü haftanın sıkıcılığı, ilk kaçırılan gün ve "bu işe yaramıyor" düşüncesi başka bir konudur. Bu listedeki üç kitap tam olarak bu ara bölgeyle ilgilenir.
Okurken bir uyarı: ilk iki kitabın merkezindeki kavramlar sonradan büyük meta-analizlerle test edildi ve etkileri, kitapların ima ettiğinden daha küçük çıktı. Aşağıda her kitabın altında bu da yazıyor.
Azim — Angela Duckworth
Pegasus Yayınları, 2018, çev. Öyküm Taner. Özgün adı: Grit (2016).
Ne anlatıyor? Psikolog Duckworth, uzun vadeli hedeflerde başarıyı yetenekten çok "azmin", yani tutku ve sebatın birleşiminin belirlediğini savunur. Askeri akademi öğrencileri, heceleme yarışmacıları ve satış çalışanları üzerindeki çalışmalarını anlatır.
En işe yarar fikri: Sebat, bilinçli pratikle birleştiğinde anlam kazanır. Her gün aynı şeyi tekrarlamak değil, her gün biraz zorlamak.
Araştırma ne diyor? Marcus Credé ve arkadaşlarının 2017'deki meta-analizi, azmin performansla ilişkisinin orta düzeyde olduğunu ve azim ölçeğinin büyük ölçüde zaten bilinen bir kişilik özelliğiyle, sorumlulukla (vicdanlılık) örtüştüğünü buldu. Yani azim önemli, ama tamamen yeni bir şey değil ve tek başına belirleyici de değil.
Nitorel Habit'te: Azim uzun bir seri değil, kırıldıktan sonra yeniden başlamaktır. Bkz. zincir kırıldığında.
Aklını En Doğru Şekilde Kullan — Carol S. Dweck
Yakamoz Yayınları. Özgün adı: Mindset (2006).
Ne anlatıyor? Dweck, insanların yeteneğe iki farklı biçimde baktığını söyler. "Sabit zihniyette" yetenek doğuştandır ve başarısızlık onu ifşa eder. "Gelişim zihniyetinde" yetenek çabayla gelişir ve başarısızlık bilgi verir.
En işe yarar fikri: "Henüz" kelimesi. "Yapamıyorum" yerine "henüz yapamıyorum." Kaçırılan bir gün, karakterin değil planının verisidir.
Araştırma ne diyor? Victoria Sisk ve arkadaşlarının 2018'deki iki meta-analizi, zihniyet ile akademik başarı arasındaki ilişkinin ve zihniyet müdahalelerinin ortalama etkisinin küçük olduğunu buldu. Etki bazı alt gruplarda, örneğin akademik risk altındaki öğrencilerde, daha belirgin olabilir. Dweck de sonraki baskılarda "sahte gelişim zihniyeti" uyarısı ekledi: sadece çabayı övmek yetmez, stratejiyi değiştirmek gerekir.
Nitorel Habit'te: Bir alışkanlık sürekli aksıyorsa daha çok zorlamak yerine stratejiyi değiştir: küçült, sıklığı ayarla, çapayı değiştir.
Yaratma Savaşı — Steven Pressfield
Okuyan Us Yayınları, 2015, çev. Erdem İlgi Akter. Özgün adı: The War of Art (2002).
Ne anlatıyor? Romancı Pressfield, her gün yazmaya oturmayı engelleyen iç güce "Direnç" adını verir: erteleme, kendini sabote etme, "yarın başlarım". Çözümü "profesyonel olmak"tır: ilham beklemeden, her gün, işe gelmek.
En işe yarar fikri: İşe gelmek, işin kendisinden önce gelir. Bu, iki dakika kuralının felsefi hâlidir.
Zayıf yanı: Bilimsel bir kitap değil; deneyime ve metaforlara dayanır. Bazı okurlar kitabın mistik tonunu yadırgayabilir. Kısa bölümleri sayesinde bir oturuşta okunur.
Nitorel Habit'te: Yaratıcı bir iş için Süreli alışkanlık kur: "Yazı, 15 dk". Ne yazdığın değil, oturduğun sayılır.
Üç kitabın ortak dersi
| Kitap | Kaçırdığında kendine ne söylemeli? |
|---|---|
| Azim | "Uzun vadede önemli olan geri dönmek." |
| Aklını En Doğru Şekilde Kullan | "Bu, henüz doğru stratejiyi bulmadığımı gösteriyor." |
| Yaratma Savaşı | "Direnç bugün kazandı. Yarın yine işe geliyorum." |
Kaçırmanın psikolojisi için zincir kırıldığında yazısına, bilimsel arka plan için bilim kitapları listesine bak.
Bu yazıda geçen kitaplar
- Azim: Sabır, Tutku ve Kararlılığın Gücü
- Aklını En Doğru Şekilde Kullan: Başarının Yeni Psikolojisi
- Yaratma Savaşı
Tüm kitaplar ve onları anan yazılar: Kütüphane.
Kaynaklar
- Duckworth, A. (2016). Grit. Scribner. Türkçesi: Azim, çev. Öyküm Taner, Pegasus Yayınları, 2018.
- Dweck, C. S. (2006). Mindset. Random House. Türkçesi: Aklını En Doğru Şekilde Kullan, Yakamoz Yayınları.
- Pressfield, S. (2002). The War of Art. Rugged Land. Türkçesi: Yaratma Savaşı, çev. Erdem İlgi Akter, Okuyan Us Yayınları, 2015.
- Credé, M., Tynan, M. C., & Harms, P. D. (2017). Much ado about grit: A meta-analytic synthesis of the grit literature. Journal of Personality and Social Psychology, 113(3), 492–511.
- Sisk, V. F., Burgoyne, A. P., Sun, J., Butler, J. L., & Macnamara, B. N. (2018). To what extent and under which circumstances are growth mind-sets important to academic achievement? Two meta-analyses. Psychological Science, 29(4), 549–571.
Bu nota bağlanan yazılar
Okuduğunu bugün dene: Nitorel Habit'te bir alışkanlık ekle, tek dokunuşla işaretle.