Rehber · Dağınık Zihin ve Alışkanlık 5/6

Dikkat Dağıtan Ortamda Alışkanlık Kurmak

Bildirimler, açık sekmeler ve her an elde olan telefon, yeni bir davranışın en büyük rakibidir. Eyal'in iç tetikleyicileri, Newport'un odak ritüelleri ve Wood'un sürtünme fikriyle ortamı alışkanlığın lehine düzenlemek.

Ahmet Canal3 Ekim 20262 dk okumabaşlangıç

Rakip her zaman cebinde

Yeni bir davranışın karşısında sadece eski alışkanlık yoktur; her an elde olan, anında ödül veren bir cihaz da vardır. Gloria Mark ve arkadaşları 2008'de kesintiye uğrayan çalışanların işlerini daha hızlı bitirdiğini ama daha fazla stres, zaman baskısı ve çaba bildirdiğini gösterdi. Kesinti sadece zaman kaybettirmez, yorar.

DEHB'de dikkat zaten dış uyaranlara daha açık olduğu için, ortamı düzenlemek bir tercih değil bir ön koşuldur.

Eyal: Dikkat dağınıklığı içeriden başlar

Nir Eyal Pürdikkat'te (özgün adı Indistractable) dikkat dağınıklığının çoğunlukla bir iç tetikleyiciyle başladığını söyler: can sıkıntısı, kaygı, yorgunluk. Telefona uzanmak, bu rahatsız hissi bastırmanın en kolay yoludur.

Eyal'in dört adımı:

  1. İç tetikleyicileri tanı. Telefona uzanmadan önce ne hissettiğini fark et ve not et.
  2. Zaman kutuları kur. Gününü önceden bloklara böl; yeni alışkanlık için de bir blok ayır.
  3. Dış tetikleyicileri azalt. Bildirimleri kapat, gereksiz uygulamaları kaldır.
  4. Ön taahhüt ver. Kendini önceden bağla: bir arkadaşla buluşma, internet engelleyici, telefonu başka odaya koymak.

Newport: Odak bir ritüeldir

Cal Newport Pürdikkat'te (özgün adı Deep Work; Türkçede iki farklı kitap aynı adla yayımlanmış) odaklanmayı bir beceri ve rutin olarak anlatır. Önerilerinden ikisi alışkanlık kurmakla doğrudan ilgilidir:

  • Ritüel: Derin çalışmaya her seferinde aynı yerde, aynı hazırlıkla başlamak. Bu, bir çapa gibi çalışır.
  • Kapanış ritüeli: Günün sonunda yarım kalan işleri yazıp "bitti" demek. Zihnin açık işler listesini kapatır.

Wood: Sürtünmeyi yeniden dağıt

Wendy Wood'un sürtünme fikrini dikkat için uygula: dikkat dağıtıcıları zorlaştır, yeni davranışı kolaylaştır.

Daha zorDaha kolay
Telefon başka odada, sessizdeOkunacak kitap masanın üstünde, açık
Sosyal medyadan oturum kapalıYürüyüş ayakkabıları kapının önünde
Bildirimler kapalıÇalışma dosyası bilgisayar açılınca kendiliğinden açılıyor
Tarayıcıda tek sekmeZamanlayıcı görünür yerde

Ayrıntılı örnekler kötü alışkanlığı bırakmak yazısında.

Alışkanlık uygulamasının kendisi de dikkat dağıtabilir

Bir alışkanlık uygulaması, rozetler, puanlar ve sık bildirimlerle başka bir dikkat tuzağına dönüşebilir. İşaretlemek, davranışın kendisinden daha çok zaman almamalı.

Bu yazıda geçen kitaplar

  • Pürdikkat: Dikkatinizi Nasıl Toplar ve Hayatınızın Kontrolünü Elinize Alırsınız?Nir Eyal · Nova Kitap · çev. Vildan Kalafat Ceylan · Özgün: Indistractable (2019)
  • Pürdikkat: Odaklanma Becerisini Nasıl Yitirdik, Nasıl Geri Kazanabiliriz?Cal Newport · Metropolis Yayıncılık · çev. Onur Öztürk · Özgün: Deep Work (2016)
  • İyi Alışkanlıklar Kötü Alışkanlıklar: Olumlu ve Kalıcı Değişimler Yaratma RehberiWendy Wood · Epsilon Yayınevi, 2021 · çev. Özge Yılmaz · Özgün: Good Habits, Bad Habits (2019)

Tüm kitaplar ve onları anan yazılar: Kütüphane.

Kaynaklar

  1. Eyal, N. (2019). Indistractable. BenBella Books. Türkçesi: Pürdikkat, çev. Vildan Kalafat Ceylan, Nova Kitap.
  2. Newport, C. (2016). Deep Work. Grand Central Publishing. Türkçesi: Pürdikkat, çev. Onur Öztürk, Metropolis Yayıncılık.
  3. Wood, W. (2019). Good Habits, Bad Habits. Farrar, Straus and Giroux. Türkçesi: İyi Alışkanlıklar Kötü Alışkanlıklar, çev. Özge Yılmaz, Epsilon Yayınevi, 2021.
  4. Mark, G., Gudith, D., & Klocke, U. (2008). The cost of interrupted work: More speed and stress. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI '08), 107–110.

Bu nota bağlanan yazılar

Okuduğunu bugün dene: Nitorel Habit'te bir alışkanlık ekle, tek dokunuşla işaretle.