Bu yazıda
- Tolle'nin "sen zihnin değilsin" derken neyi kastettiğini ve kitabın neden bir araştırma değil bir uygulama kitabı olarak okunması gerektiğini,
- Kitabın dört temel uygulamasını: düşünen zihni izlemek, acı bedeni fark etmek, psikolojik zamandan çıkmak ve uzaklaş, değiştir ya da kabul et seçimini,
- Zihin dolaşması ve farkındalık araştırmalarının bu fikirlerin hangisine yaklaştığını, hangisine hiç dokunmadığını,
- Bir alışkanlığa başlarken kullanabileceğin beş adımlık kısa bir uygulamayı
bulacaksın.
Künye
Şimdi'nin Gücü, Eckhart Tolle. Akaşa Yayınları, çev. Semra Ayanbaşı. Özgün adı The Power of Now (Namaste Publishing, 1997).
Kitap ilk kez 1997'de Namaste Publishing'den çıktı; 1999'dan beri New World Library tarafından da yayımlanıyor. Yayınevinin tanıtımına göre soru–cevap biçiminde yazılmıştır. Tolle bir psikolog ya da araştırmacı değil; yayınevinin "ruhani öğretmen" diye tanıttığı bir yazardır. Kitabın girişinde, yıllarca süren kaygı ve depresyondan sonra 29 yaşında yaşadığı ani bir iç dönüşümü anlatır.
Önce bir ayrım: Bu kitap ne değildir?
Şimdi'nin Gücü bir bilim kitabı değildir; deney anlatmaz, kaynak göstermez, iddialarını test edilebilir biçimde kurmaz. Bazı cümleleri, örneğin zihnin içindeki "işkenceci sesin" hastalığa yol açtığı iddiası, olgusal bir iddia olarak okunursa doğrulanmamıştır. Kitabı okumanın verimli yolu, onu bir uygulama kılavuzu gibi ele almaktır: Ne yapmayı öneriyor, bu yapılınca ne oluyor, bunu kendi deneyiminde sınayabilir misin?
Dört temel uygulama
Düşünen zihni izlemek
Kitabın ilk bölümünün adı "Sen Zihnin Değilsin"dir. Tolle, kafadaki sesi, yani "düşüneni" kişinin kendisinden ayırır: Sesi fark eden bir farkındalık olduğuna göre sen o ses değilsin, onu izleyensin. Öneri, bu sesi yargılamadan, tarafsızca dinlemektir. Tolle düşünmeye karşı değildir; zihni "doğru kullanıldığında harika bir araç" olarak anar. Sorun, aracın kullanıcıyı ele geçirmesidir.
Acı bedeni fark etmek
İkinci bölümde Tolle "acı beden" kavramını anlatır: Geçmişteki duygusal acıların bıraktığı ve kişi onunla özdeşleştikçe beslenen bir tortu. Kızgınlık, sabırsızlık, karanlık bir ruh hâli olarak ortaya çıkabilir. Tolle'ye göre acı beden gözlemlendiğinde düşünceyi yönetme gücünü kaybeder. Bu bir kuram değil, bir metafordur; işe yarayan kısmı "Şu an eski bir hikâye mi devrede?" sorusunu sordurmasıdır.
Psikolojik zamandan çıkmak
Tolle saat zamanı ile "psikolojik zaman"ı ayırır. Saat zamanı plan yapmak için gereklidir; psikolojik zaman ise kimliğimizi geçmişe ve geleceğe yaslamaktır: "Şu olunca mutlu olacağım", "Eskiden de böyleydim". Dördüncü bölüm, zihnin şimdiden kaçmak için kullandığı stratejilere ayrılır; Tolle "beklemeyi" bile bir zihin durumu olarak görür.
Uzaklaş, değiştir ya da kabul et
Kitabın en pratik cümlelerinden biri şudur: Bulunduğun durum sana dayanılmaz geliyorsa üç seçeneğin var: durumdan uzaklaş, onu değiştir ya da onu tamamen kabul et. Tolle'nin "teslimiyet" dediği şey, bu üçüncüsünün içsel hâlidir: Değiştiremediğin şeye iç direnç göstermeyi bırakmak. Değiştirebildiğin şeyi değiştirmekten vazgeçmek değildir.
Araştırma ne diyor?
Kitabın kendisi test edilmedi; ama bazı fikirleri araştırılmış başka uygulamalarla aynı yöne bakıyor.
Zihin dolaşması. Matthew Killingsworth ve Daniel Gilbert 2010'da 2.250 yetişkine akıllı telefon uygulamasıyla gün içinde rastgele anlarda ne yaptıklarını, ne düşündüklerini ve ne kadar mutlu olduklarını sordu. Katılımcıların zihni zamanın %46,9'unda yaptıkları işten başka bir yerdeydi ve zihinleri dolaşırken genellikle daha mutsuzdular. Araştırmacılar, "şimdide yaşamayı" öğütleyen geleneklere doğrudan atıf yapar. Ama bu bir gözlem çalışmasıdır, Tolle'nin yöntemini test etmez ve katılımcıların büyük çoğunluğu Amerikalıydı.
Farkındalık meditasyonu. Madhav Goyal ve arkadaşlarının 2014 tarihli meta-analizi, etkin kontrol gruplu 47 deneyi (3.515 katılımcı) inceledi. Farkındalık meditasyonu programları kaygı, depresyon ve ağrıda küçük ama anlamlı iyileşmeler için orta düzeyde kanıt gösterdi; olumlu ruh hâli, dikkat, uyku ve madde kullanımı gibi alanlarda kanıt yetersizdi. Meditasyon programları ilaç, egzersiz ya da diğer davranışçı terapiler gibi etkin tedavilerden üstün bulunmadı. Bu programlar yapılandırılmış, haftalarca süren kurslardı; bir kitabı okumakla aynı şey değildir.
| Kitaptaki fikir | En yakın araştırma | Ne söyleyebiliriz? |
|---|---|---|
| Zihnimiz çoğu zaman şimdide değil | Zihin dolaşması çalışması | Gözlemle uyumlu; Tolle'nin açıklaması test edilmedi |
| Şimdiye dikkat vermek acıyı azaltır | Farkındalık programları | Yapılandırılmış programlarda küçük–orta etki |
| Düşünceyi izlemek ondan özgürleştirir | ACT'deki ayrışma teknikleri | Benzer fikir; kitabın kendisi sınanmadı |
| Acı beden, aydınlanma | Yok | Ruhani metafor; olgusal iddia olarak okunmamalı |
Okurken: Zayıf yanlar
- Tek bir anahtar her kapıyı açar gibi. Kitap, kişisel mutsuzluktan tarihsel felaketlere kadar pek çok şeyi zihinle özdeşleşmeye bağlar. Bu genişlik, iddiaları sınanamaz kılar.
- Düşünceyi küçümseme riski. Tolle düşünceyi pratik amaçlar için kullanmayı kabul eder, ama ton bazen plan yapmayı, geçmişten öğrenmeyi de şüpheli gösterir. Alışkanlık kurmak geleceğe dönük bir plandır; şimdide kalmak plan yapmayı dışlamamalı.
- "Kabul" yanlış yerde zarar verebilir. Kötü muamele gören, ağır bir depresyon ya da travma yaşayan biri için "tamamen kabul et" öğüdü tek başına tehlikeli olabilir. Tolle'nin kendi formülünde de uzaklaşmak ve değiştirmek ilk iki seçenektir.
- Kendi kendine yardımın genel sınırı. Gerald Rosen ve Scott Lilienfeld'in uyarısı burada da geçerli: Terapistle uygulandığında işe yarayan bir yöntemin kitaptan tek başına uygulanınca aynı sonucu verdiği varsayılamaz.
Başlamadan önce: Beş adımlık bir dakika
Ertelediğin bir alışkanlığa oturmadan önce bu kısa uygulamayı dene. Erteleme yazısında anlattığımız gibi, ertelemenin yakıtı çoğu zaman işi düşünürken gelen rahatsızlıktır; bu bir dakika o rahatsızlıkla kaçmadan kalmanın bir yoludur.
- Dur ve sesi dinle. Aklından geçen cümleyi olduğu gibi duy: "Şimdi değil, sonra."
- İzleyeni fark et. Sesi duyan bir "sen" var. Cümleyle tartışma, sadece bir cümle olduğunu gör.
- Bedene in. On nefes boyunca ellerini ve ayaklarını hisset. Tolle buna iç bedene dikkat vermek der.
- Üç seçeneği sor. Uzaklaşmalı mıyım, değiştirmeli miyim, kabul etmeli miyim? Çoğu zaman cevap "işi değiştir"dir: daha küçük bir sürümle başla.
- İlk hareketi yap. Dosyayı aç, ayakkabıyı giy. Şimdide kalmak, şimdide bir şey yapmaktır.
Zor bir duygu bu bir dakikaya sığmıyorsa zor duygularla devam etmek yazısındaki dört adımlık duygu molası daha yapılandırılmış bir araçtır.
Özet
| Fikir | Kitaptaki iddia | Okurken |
|---|---|---|
| Sen zihnin değilsin | Düşünceyi izleyen farkındalık sensin | Uygulama olarak kullanışlı; olgusal bir kanıt değil |
| Acı beden | Eski acı, özdeşleştikçe beslenir | Metafor; eski kalıbı fark etmek için iyi bir soru |
| Psikolojik zaman | Kimliği geçmişe ve geleceğe yaslamak acı üretir | Saat zamanı ve plan yapmak hâlâ gerekli |
| Uzaklaş, değiştir, kabul et | Dayanılmaz durumda üç seçenek var | Kabul ilk değil, son seçenek |
| Şimdiye dikkat | Mutsuzluğun çaresi şimdidir | Farkındalık programlarında küçük–orta etki; kitap test edilmedi |
Bu yazıda geçen kitaplar
- Şimdi'nin Gücü
Tüm kitaplar ve onları anan yazılar: Kütüphane.
Kaynaklar
- Tolle, E. (1997). The Power of Now. Namaste Publishing. Türkçesi: Şimdi'nin Gücü, çev. Semra Ayanbaşı, Akaşa Yayınları.
- New World Library. (t.y.). The Power of Now [yayınevi kitap sayfası]. https://newworldlibrary.com/product/the-power-of-now
- Wikipedia. (t.y.). The Power of Now [bölüm listesi ve yayın geçmişi için]. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Power_of_Now
- Killingsworth, M. A., & Gilbert, D. T. (2010). A wandering mind is an unhappy mind. Science, 330(6006), 932. https://www.science.org/doi/10.1126/science.1192439
- Bradt, S. (2010, 11 Kasım). Wandering mind not a happy mind. Harvard Gazette. https://news.harvard.edu/gazette/story/2010/11/wandering-mind-not-a-happy-mind/
- Goyal, M., Singh, S., Sibinga, E. M., ve diğerleri (2014). Meditation programs for psychological stress and well-being: A systematic review and meta-analysis. JAMA Internal Medicine, 174(3), 357–368. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4142584/
- Rosen, G. M., & Lilienfeld, S. O. (2015). On the failure of psychology to advance self-help: Acceptance and commitment therapy (ACT) as a case example. Journal of Contemporary Psychotherapy. https://doi.org/10.1007/s10879-015-9319-y
Okuduğunu bugün dene: Nitorel Habit'te bir alışkanlık ekle, tek dokunuşla işaretle.