4 Saatlik Hafta: Uygulamalı Özet

Bu yazıda

• Kitabın asıl vaadini ve bunu dört adıma bölen DEAL sürecini,
• En dayanıklı üç fikri: korkuyu tanımlamak, düşük bilgi diyeti ve kesintileri kesmek,
• Kitaba yöneltilen eleştirileri ve önerilerin hangi okuru varsaydığını,
• Kendi işinde bir hafta boyunca deneyebileceğin altı adımlık bir eleme planını

bulacaksın.

Künye

4 Saatlik Hafta: Az Çalış, Çok Kazan ve İyi Yaşa!, Timothy Ferriss. İnkılap Kitabevi, 2008, çev. Merve Duygun. Özgün adı The 4-Hour Workweek (Crown, 2007).

Çıkararak sadeleşmek yazısında kitabın 80/20 kuralını ve Parkinson Yasası'nı ele aldık. Bu yazıda o iki ilkeyi tekrar etmek yerine kitabın geri kalanına ve eleştirilerine bakıyoruz. Aktardığımız başlıklar ve alıntılar, Ferriss'in sitesinde yayımlanan 2009 genişletilmiş baskısının örnek bölümlerinden; Türkçe baskıdaki bölüm yapısı farklı olabilir.

Vaat: Ertelenmiş hayatı bugüne çekmek

Ferriss'in hedef aldığı şey, "ertelenmiş hayat planı"dır: on yıllarca çok çalışıp az tatil yapmak, karşılığını emeklilikte almak. Kitabın önerisi, zamanı ve yeri bugünden geri kazanmak ve emekliliği hayata dağıtılmış mini emekliliklere bölmektir. Ferriss bu yaşam tarzını benimseyenlere "Yeni Zenginler" der: ölçüleri para kadar zaman ve hareket özgürlüğüdür.

Kitabın vaadi büyüktür. Eleme bölümünü tanıtırken Ferriss, az bilinen bir İtalyan iktisatçının, yani Pareto'nun sözleriyle 12 saatlik günlerini 48 saat içinde iki saatlik günlere nasıl çevirdiğini anlatacağını söyler.

DEAL: Dört adım

Ferriss çalışanlara önemli bir not düşer: Adımları bu sırayla okuyun ama DELA sırasıyla uygulayın. İşinde kalmaya karar verdiysen, çalışma saatini azaltmadan önce yer özgürlüğünü sağlaman gerekir; çünkü patronların çoğu ofiste günde bir saat geçirmenden hoşlanmaz.

En dayanıklı üç fikir

Korkuyu tanımlamak

Kitabın erken bölümlerinden biri, Ferriss'in sonradan "korku belirleme" (fear-setting) adını verdiği alıştırmaya ayrılır. Ferriss bu alıştırmayı en az üç ayda bir, çoğu zaman ayda bir yaptığını yazar. Sitesindeki sürüme göre sorular şunlardır:

1. Düşündüğün değişikliği yaparsan olabilecek en kötü şey ne? Etkisi 1–10 arasında ne kadar ve ne kadar kalıcı?
2. Bu olursa zararı onarmak için hangi adımları atabilirsin?
3. Daha olası senaryolarda geçici ve kalıcı kazançlar neler?
4. Bugün işten çıkarılsan maddi durumu nasıl toparlardın?
5. Korku yüzünden neyi erteliyorsun?
6. Harekete geçmemek sana maddi, duygusal ve fiziksel olarak neye mal oluyor?
7. Neyi bekliyorsun?

Alıştırmanın gücü, belirsiz bir kaygıyı yazılı ve somut senaryolara çevirmesidir. Altıncı soru özellikle değerlidir: Çoğu karar yalnızca eylemin riskiyle tartılır, eylemsizliğin bedeliyle değil.

Düşük bilgi diyeti

Ferriss, gereksiz haber ve bilgi tüketimini kesmeyi "seçici cehalet" olarak önerir. Kitap e-postayı gün boyu değil, toplu olarak kontrol etmeyi de savunur; Kushlev ve Dunn'ın aktarımıyla öneri günde iki kezdir. Bu öneri sonradan test edildi: Kostadin Kushlev ve Elizabeth Dunn 2015'te 124 yetişkinden bir hafta boyunca e-postalarını günde üç kez kontrol etmelerini, öbür hafta ise sınırsız kontrol etmelerini istedi. Sınırlı haftada katılımcıların günlük stresi belirgin biçimde daha düşüktü ve düşük stres daha yüksek iyi oluşla ilişkiliydi. Makale, bu tavsiyeyi veren popüler kitaplar arasında 4 Saatlik Hafta'yı da anar ve bu alanda deneysel araştırmanın çok az olduğunu not eder.

Kesintileri kesmek

Eleme bölümünün bir başka başlığı, kesintiyi kesmek ve "hayır" demeyi öğrenmektir. Ferriss toplantıları en aza indirmeyi, iletişimi gün içinde belirli saatlere sıkıştırmayı önerir. Genişletilmiş baskıda bunun bir uzantısı da vardır: "Yapılmayacaklar listesi". Bu, çıkararak sadeleşmek fikrinin günlük alışkanlık hâlidir.

Eleştiri: Vaat kime göre?

• Uç noktaya taşınmış fikirler. Wired'ın 2007 tarihli incelemesi kitabın iletişim yükünü azaltma ipuçlarını yararlı bulur, ama neredeyse her fikrin uç noktaya taşındığını, işin bir maaştan fazlası olabileceği duygusunun eksik olduğunu yazar. İnceleme, geri kazanılan saatlerle ne yapılacağı sorusunun da büyük ölçüde okura bırakıldığını söyler.
• Ayrıcalıklı bir başlangıç noktası. Ferriss korku belirleme yazısında, alıştırmayı bulduğu dönemde ayda yaklaşık 70 bin dolar kazandığını ama çok mutsuz olduğunu ve kendini işkolikliğe hapsettiğini anlatır. Önerilerin çoğu bu konumdan gelir: iş verebilecek geliri, uzaktan yapılabilen işi ve yanlış giderse dönülebilecek bir kariyeri olan okur.
• Coğrafi arbitraj kimin sırtında? İşleri daha düşük ücretli ülkelerdeki asistanlara devretmek, tanımı gereği ücret farkına dayanır. Bu, bir kişinin haftasını kısaltırken yükü başka birine taşıyabilir.
• Sistemik bir hoşnutsuzluğa bireysel bir çare. Jacobin'de Meagan Day, kitabın başarısını beyaz yakalı çalışanların "bunun böyle olmak zorunda olmadığı" yönündeki ortak sezgisine bağlar, ama Ferriss'in sunduğu bireysel kaçışı sert bir dille eleştirir.
• Başlıktaki "4 saat". Bu bir pazarlama sözüdür. Ferriss'in kendisi de bir patronla çalışan okura daha ölçülü hedefler sayar: geliri ikiye katlamak, saatleri yarıya indirmek ya da en azından tatili ikiye katlamak.

Saat ile çıktı arasındaki ilişkinin doğrusal olmadığını uzun saatler mi, anlamlı iş mi? yazısında ele aldık. Ferriss'in haklı olduğu yer orası: Saati azaltmak her zaman çıktıyı azaltmaz. Haksız olduğu yer, bunun herkes için birkaç hafta içinde yapılabilir olduğu izlenimidir.

Bir haftalık eleme deneyi: altı adım

1. Korku belirlemeyi tek bir karar için yap. Büyük bir değişiklik değil, bu haftaki tek bir kararı seç: "Toplantı davetini reddetmek" gibi. Yedi soruyu yaz.
2. E-postayı günde üç pencereye sıkıştır. Örneğin 10.00, 13.00, 16.30. Kushlev ve Dunn'ın denediği sıklık budur.
3. Bir haber penceresi seç. Haftanın geri kalanında haberi bu pencereye bırak; düşük bilgi diyetinin yumuşak bir sürümü.
4. Yapılmayacaklar listesine üç madde yaz. Bir toplantı, bir alışkanlık, bir uygulama.
5. Bir işi devret ya da sil. Devredemiyorsan, yapılmasa ne olacağını sor.
6. Haftanın sonunda say. Kaç saat kazandın, o saatlerle ne yaptın? Wired'ın sorusu burada önemli: Boşalan zaman kendiliğinden anlamlı bir şeyle dolmaz.

Özet